Facebook

Twitter


Korona salgını havalar ısınınca biter mi?

 

Havaların ısınması ile günlük yeni hasta sayısının azalması beklenmektedir. Çünkü havaların ısınması ile insanlar açık alanlarda daha fazla zaman geçirecek; kapalı ortamların getirdiği hastalık bulaştırma riski azalacaktır. Diğer yandan viral enfeksiyonlar yaz ayalarında daha az sıkılıkla hastalığa neden olmaktadırlar. 2003 yılındaki SARS salgını incelenecek olur ise salgının Haziran ayında sonlandığı görülecektir. 

Diğer yandan kuzey-güney yarımküre faktörü göz ardı edilmemelidir. Kuzey küredeki yaz ayları sırasında kuzey küredeki Covid19 yaygınlığı azalsa da aynı dönemde kış aylarında olan güney kürede bunun tam tersi bir durum söz konusu olabilir. Böylesi bir durumda Eylül-Ekim aylarında kuzey kürede ikinci bir alevlenme beklenmelidir.

image/jpeg

 

Korona salgını ne zaman biter?

Korona salgını aşı bulunana kadar devam edecektir. Aşı bulunduktan sonra hastalık endemik hal alacak; yani mevsimsel nezle gibi davranmaya başlayacaktır. Kısa sürede aşı bulunamayacak olursa toplum genelinde bağışıklık sağlanana kadar hastalığın sürmesi beklenmelidir.

Toplum koronaya karşı yeterli bağışıklığı (ister aşı ile ister virüse maruz kalma ile) ne zaman kazanırsa korona salgını o zaman bitecektir.

 

Virüse maruz kalma ile bağışıklık nasıl sağlanır?

Hastalığa neden olan virüs vücuda girdiğinde vücudumuz bu virüse karşı bir antikor yanıtı oluşturur. Vücut hastalıktan kurtulduktan sonra; virüse karşı oluşan bu antikorlar aynı virüs vücuda tekrar girdiğinde bu virüsü hızlıca etkisiz hale getiriler. Bu sayede virüse karşı bağışıklık sağlanmış olur.

 

Aşı bulunmazsa salgın Türkiye'de daha ne kadar sürer?

Hastalık şu anda ülkemizde hala salgın boyutundadır. Hasta olan bir kişinin hastalığı 3 kişiye bulaştırdığını; bulaştırdığı her bir kişinin de hastalığı 3'er kişiye daha bulaştırdığını farz edecek olur isek bir kişi 3 kişiye bu 3 kişi de 9 kişiye hastalığı bulaştıracaktır. Bu durum katlanarak devam edecektir. Virüsün yayılım hızı alınacak önlemlerle (karantina, sosyal izolasyon, sokağa çıkma kısıtlaması, el yıkama, maske takma vb.) azaltılamazsa logaritmik ölçekteki bu hızlı artış sağlık sisteminin çökmesine neden olacaktır. Şu ana kadar alınan önlemlerin amacı budur; oldukça da etkili olmaya başlamıştır.

 

image/jpeg

Eğer bir toplumda 3 kişiden 2'si korona virüsü ile hastalanır ve hastalığı geçirirse yani koronaya karşı bağışıklığı gelişirse korona o toplumda  salgın yapamaz. Hastalık endemik hal alır yani mevsimsel nezle gibi davranmaya başlar. Her gün yeni korona vakaları görülmeye devam eder ancak salgın boyutunda bir yayılma söz konusu olamaz.

Türkiye için konuşacak olur isek 81.000.000'luk Türkiye nüfusunun 54.000.000'u korona virüsünü  kaptığında Türkiye için salgın riski ortadan kalkacaktır. Tabi hastalığı kapan herkes hastalığı yoğun bakım ihtiyacı olacak şiddette geçirmeyecektir; hastaların çok büyük bir kısmı hastalığı hafif veya orta şiddette geçirecektir.

Hastalığı geçirenlerin 1/3'ünün asemptomatik olduğunu; geriye kalanların yarısının da hastalığı hafif-orta şiddetle geçirdiğini bu nedenle sağlık hizmetleri sunucusuna hiç başvurmadığını farz edebiliriz. Çünkü insanlar her ne kadar acaba ben koronayım değil miyim şeklinde merak etse de; salgın sırasında hastaneye gitmekten çekinmektedirler. Dolayısı ile tanı konulan hastalar aslında hastalığa yakalananların en fazla 1/3'ünü temsil etmektedir. Dolayısı ile Türkiye için tanısı konulmuş 18.000.000 hasta, hastalığı geçirmiş ya da geçirmekte olan 54.000.000 kişiye tekabül etmektedir. Dolayısı ile ülke nüfusunun % 23'üne korona tanısının konması (ki bu sayı ülkemiz için 18.000.000'dur) yeterli olacaktır. Aşı bulunana kadar yada tanısı konulmuş 18.000.000 hasta sayısına ulaşana kadar (Türkiye nüfusunun %23'ü) Türkiye için salgın riski tamamen ortadan kalmayacaktır.

 

Diğer ülkeler için durum nedir?

İspanya'da salgın riskinin tamamen ortadan kalkması için tanısı konulmuş hasta sayısının 10.000.000'a ulaşması gerekmektedir. Bu sayı İtalya için 13.000.000, Fransa için 14.000.000, İngiltere için 14.500.000, Almanya için 18.500.000 ve Amerika için 72.000.000'dur.

Değişik ülke liderlerinin açıkladığı % 60'lı %70'li değerlerdeki hastalık geçirme oranının; gerçekçi beklentilerin çok üzerinde olduğu kanısındayım.

https://www.dw.com/en/coronavirus-germanys-angela-merkel-urges-solidarity-and-reason/a-52719086

https://www.independent.co.uk/news/health/coronavirus-news-latest-deaths-uk-infection-flu-a9360271.html

Her ne kadar Güney Kore çok etkili bir salgı kontrolü sağlamış gibi görünse de yakın zamanda aşı bulunmadığı takdirde bu durum Güney Kore için çok sıkıntılı bir süreci de beraberinde getirecektir.