Facebook

Twitter

Bademcik ve Geniz Eti

Bademcik ve geniz eti lenf sisteminin parçalarıdır. Bu dokular; solunum ve sindirim sisteminin başlangıcında yerleşmişlerdir. Bu nedenle solunan hava, alınan yiyecek ve içecek ile ilk temasa geçen dokulardır. Vücudun savunmasına yardımcı olurlar. Görevleri mikroorganizmalara karşı antikor denilen, hastalıktan koruyucu maddeleri üretmektir. Bu görevleri, yaşamın ilk birkaç yılında çok önemlidir, önemleri 2-2,5 yaşından sonra azalır. Erken bebeklik döneminde küçüktürler, yaş ilerledikçe tekrarlayan enfeksiyonlara bağlı olarak büyürler. İleri yaşlarda tekrar küçülme eğilimi gösterirler.

Geniz bölgesi burnun arkası ile boğazımızın üst kısmı arasında kalan boşluktur. Ön kısmını yumuşak damağımız örter, bu nedenle ağzımızı açıp baktığımızda direkt olarak göremeyiz. Ancak özel aletler ve kamera sistemi kullanılarak görülebilir. Alternatif olarak radyolojik görüntüleme yöntemlerinden faydanılabilir. Bademcikler boğazımızın her iki tarafında yerleşmiştir, ağız açıldığında kolaylıkla görebilirler.

Çocuklarda bademcikte görülen en sık problem, sık tekrarlayan iltihaplanmadır. Yılda bir-iki kez geçirilen bademcik iltihaplanması normal kabul edilir. Diğer önemli bir başvuru nedeni bademcik ve geniz etinin büyük olmasıdır. Bademcik veya geniz etinin büyük olması tek başına önemli değildir, önemli olan büyük olmasının herhangi bir belirtiye (ağzı açık uyuma, horlama, yeme-yutma problemleri, yüz ve çene gelişim bozukluğu) neden olup olmadığıdır. Diğer yandan bademciklerin kronik iltihabında bademcik üzerindeki küçük ceplerde kötü kokulu peynirimsi madde birikebilir.

Çocuklarda en sık rastlanan burun tıkanıklığı nedeni geniz eti büyümesidir. Geniz etinin büyük olması burundan solunuma engelleyerek horlama ve ağızı açık uyumaya neden olur. Uzun süreli ağız solunumu ise diş çürüklerine, çene ve yüz gelişim bozukluklarına neden olur. Huzursuz uyuma ve sık uyanmanın neden olduğu uyku bölünmelerinin büyüme hormonu salgısına olumsuz etkisi, büyüme gelişme geriliği ile sonuçlanabilir. Ayrıca bu çocuklarda uykuda terleme ve geceleri altını ıslatma da görülebilir.

 

Bademciklerin alınması (tonsillektomi) gereken durumlar:

• Sık bademcik iltihabı: Son bir yılda 6'dan fazla, son iki yılda yıl başına 3'den fazla ateşli bademcik iltihabı geçirilmesi.
• Ateşe bağlı havaleye neden olan tekrar eden bademcik enfeksiyonu.
• Bademcik apsesi (peritonsiller abse).
• Büyük bademciğe bağlı solunum veya yeme problemleri: Horlama, ağzı açık uyuma, uykuda nefes kesilmesi (apne), yeme-yutma problemleri.
• Büyük bademciğe bağlı çene ve yüz gelişiminin bozulması.
• Boğaz ağrısı veya ağız kokusu yapan kronik bademcik enfeksiyonu.
• İlaç tedavisine yanıtsız streptokok taşıyıcılığı.
• Kanser şüphesi.

 

Geniz eti ameliyatı(adenoidektomi) gereken durumlar:

• Ciddi solunum güçlüğüne (apne) sebep olması.
• Büyük geniz etine bağlı horlama ve ağızı açık uyuma.
• Büyük geniz etine bağlı çene ve yüz gelişiminin bozulması.
• Tedaviye cevap vermeyen veya tekrarlayan orta kulak iltihabı/sıvı birikimi.
• Tedaviye cevap vermeyen veya tekrarlayan sinüzit.
• Kanser şüphesi.

 

Bademcik ve geniz eti ameliyatı (tonsillektomi ve adenoidektomi)

Bademcik ve geniz eti operasyonları; genel anestezi altında, ağız içerisinden yapılır. Bademcik yutağın kasından bir kapsül ile ayrılmıştır. Bademcik ameliyatı sırasında bademcik, çevresindeki bu kapsülle beraber çıkarılır. Böylece bademciğin tamamı emin bir şekilde alınmış olur, dolayısı ile yeniden bir büyüme olmaz. Aynı durum geniz eti için geçerli değildir. Geniz etinin çevresinde kapsül yoktur, bir miktar geniz etinin kalma ihtimali az da olsa her zaman vardır.  Geniz eti için özel olarak geliştirilmiş bir alet yardımı ile geniz eti genizden alınır. Hasta ameliyat olduğu gün hastanede izlenir. Ertesi gün ağızdan gıda alımı yeteri seviyelerde ise hasta taburcu edilir. 

Ameliyat sonrası: Boğaz ağrısı, kulak ağrısı, yutma güçlüğü, bulantı, kusma ve ateş olabilir. Bunlar nadir değildir ve hepsi de görülebilir.

 

Çocuğu ameliyata hazırlama

Aile çocuğa uygun bir dille ameliyat hakkında bilgi vermelidir.  Çocuğun merak ve korkusu giderilmelidir. Yapılacak olan işlemin kendi sağlığı için olduğu, bu ameliyattan sonra sık sık hasta olmayacağı, eskisi kadar sık ilaç kullanmasına gerek kalmayacağı anlatılmalıdır. Ameliyattan sonra boğazının geçici bir süre ağrıyacağı da söylenmelidir. Ayrıca, bu ameliyatla, vücudundan önemli bir organın değil artık görevini tam yapamayan, sık sık hastalanmasına neden olan küçük bir parçasının alınacağı da belirtilebilir.